Meteorologische ondersteuning van zomerfestivals essentieel

Het festivalseizoen is weer geopend, en als de voortekenen ons niet bedriegen, worden het dit jaar weer meer en weer grotere festivals. Tegelijkertijd lijkt ook de frequentie en de hevigheid van noodweer de laatste paar zomers toe te nemen. Niet een heel fijne combinatie. Sinds het drama van Pukkelpop in 2011, waar hevig noodweer aan vijf mensen het leven kostte, is ‘weerbewaking’ op festivals en evenementen een belangrijk item.

Maar wat houdt dit in? En hoe houd je de risico’s voor je festival onder controle? De Telegraaf schreef er begin april al een groot artikel over.

Extreem weer komt steeds vaker voor
Met een hele zomer vol festivals zijn er altijd wel een paar die geconfronteerd worden met extreem weer. Zeer hoge temperaturen en een hoge zonne-intensiteit laten zich goed enige tijd van tevoren voorspellen. Maar met regenbuien is dat al een stuk moeilijker, zegt Senior Meteoroloog Wim van den Berg in zijn blogpost.

Vooral de exacte combinatie van tijd en plaats is lastig. En dat is nu precies wat festivals wél nodig hebben. Daarom gaan steeds meer festivals over op vaste contracten met MeteoGroup waarbij ze op elk moment contact kunnen hebben met de weerkamer (24/7) en voortdurend op de hoogte worden gehouden met actuele informatie. Vervolgens kan een festival dan alvast een aantal maatregelen nemen, zoals het neerleggen van vlonders en rijplaten, het verstevigen van tenten, of de extra inkoop van poncho’s, drinkwater of zonnebrandcrème.

Down the Rabbit Hole
Klaas Dros, Senior Meteoroloog bij MeteoGroup zegt: “Twee jaar terug werd ik gebeld door de organisatie van Down The Rabbit Hole. Het was dinsdag, het festivalterrein zou donderdag open gaan. De organisator vertelde me dat als er nog 5 millimeter regen zou vallen, hij een dag later open moest in verband met de modder.”
Uiteindelijk miste een onweersbui het festivalterrein op een haar, terwijl elders in Noord-Brabant en Limburg voor 600 miljoen euro schade werd aangericht met hagelstenen zo groot als tennisballen.  “Er viel wel regen, maar niet heel veel. Het terrein kon een dag later open en de modder werd met houtsnippers, hooi, pompen en rijplaten opgevangen”, herinnert Dros zich. “Hetzelfde jaar liet Torhout-Werchter ook extra zand aanvoeren tegen de verwachte modder. Als je op tijd nadenkt over de mogelijke gevolgen van dat soort weer, kan je tot op zekere hoogte voorbereid zijn.’

Pinkpop 2014: Landgraaf kon de bliksemactiviteit van minuut tot minuut volgen
Zo werd het Pinkpop-festival in 2014 verrast toen voorspeld onweer uren vroeger kwam dan verwacht. Het Instituut Fysieke Veiligheid analyseerde de reactie van het festival.
Volgens gemeentewoordvoerster Edith Thijssen, zelf aanwezig die avond in het coördinatiecentrum van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg, werd op het hoogtepunt van het noodweer van minuut tot minuut vergaderd. “We wisten dat de kern van het noodweer niet over Landgraaf, maar over Duitsland zou gaan”, zegt Thijssen in Binnenlands Bestuur. Die informatie was niet alleen afkomstig van MeteoGroup, maar ook van real time data over de koers die het onweer volgde en de impact van de blikseminslagen. Uiteindelijk liep het noodweer op Pinkpop met een sisser af. Er vielen geen gewonden en na een pauze kon het programma doorgaan vinden.

Vergunning verplicht meteorologische ondersteuning
"Maar het contact met een meteoroloog is inmiddels meer dan ‘nice to have’, het is gewoon noodzakelijk. Steeds meer gemeenten eisen bij het afgeven van een vergunning dat festivals contact kunnen opnemen met een meteoroloog of een weerkamer. Per gemeente verschillen de eisen, afhankelijk van het verwachte aantal bezoekers", zegt Dros. “Zo’n gemeente wil precies zien hoe je het hebt geregeld en wil dat je plannen hebt liggen voor verschillende scenario’s. Uiteindelijk wil iedereen kunnen zeggen dat ze alles hebben gedaan om problemen te voorkomen.’’

In een deel van de gevallen wordt de ‘weerbewaking’ gedaan van achter de computer. Zeker als het rustig weer is, is het zinloos om iemand ter plaatse te hebben. Grotere en meerdaagse festivals willen vaak wél iemand aanwezig hebben.  “Organisatoren kunnen bijvoorbeeld contractueel met ons afspreken elk uur een update te willen krijgen, of zelfs vaker als dit nodig is. Ook kunnen ze zelf bellen met vragen als er iets op til is.” Vaak is zo’n consult onderdeel van het contract.

Tomorrowland en The Flying Dutch
Meteoroloog Alfred Snoek is een van de meteorologen die daadwerkelijk ook zelf op een festival aanwezig is.  “Dit jaar is MeteoGroup onder meer betrokken (én aanwezig) bij Tomorrowland en The Flying Dutch, beide de crème de la crème wat festivals betreft. Tomorrowland kreeg de afgelopen jaren veel media-aandacht, ook de weerbewaking. Zelfs de Belgische koning kwam vorig jaar kijken in het Event Control Centre waar naast beveiliging en EHBO toen ook de meteorologen zaten. De Belgische minister van Justitie liet vorig jaar nog optekenen in één van de Belgische dagbladen, dat terrorisme én het weer de grootste uitdagingen zijn voor festivals. Voor Tomorrowland geldt dat twee weekenden de weerkamer volbezet is, in zowel onze Nederlandse als ook onze Belgische weerkamer. The Flying Dutch is een event in Nederland waar op één dag drie festivals plaatsvinden. Op één locatie is dan van MeteoGroup een meteoroloog aanwezig”.  

Voor organisatoren van evenementen zijn er dus inmiddels tal van opties om in te spelen op slecht weer. Variërend van bliksemafleiders installeren, bomen inspecteren en tenten verankeren tot en met het simpelweg uitdelen van poncho’s, zonnebrandcrème of flesjes water.
“Veel festivals hebben inmiddels ook matrixborden hangen. Als er dan onweer wordt verwacht in de avond, kan je in de middag mensen al informeren. Dat kan voor een selectie zorgen: sommigen zullen eerder naar huis gaan, waardoor je publiek makkelijker te managen is’’, zegt Klaas Dros.

Risico managen
Met name de grote festivals hebben de laatste jaren grote stappen gemaakt, zeggen experts. Na Pukkelpop heeft men ingezien dat het weer van invloed is en veranderlijk is. Er wordt meer nagedacht over veilige constructies, over aanpassingsvermogen en over de positie van bomen en tenten. En er wordt deskundig weeradvies ingekocht om niets aan het toeval over te laten. “Het risico is uiteindelijk nooit 100% uit te sluiten”, zegt Dros. “Soms ben je het onmogelijke aan het managen, maar je moet er gewoon alles aan doen om het risico in te perken.”

Dit jaar is MeteoGroup onder meer betrokken (én aanwezig) bij Tomorrowland en The Flying Dutch, beide de crème de la crème wat festivals betreft.